(Alle Sampol-artikels, behoudens die van de laatste 6 nummers, worden hier integraal beschikbaar gesteld. Geen overname zonder bronvermelding.)

Hoe greep te krijgen op toekomstige migratiestromen

No cover
september 2017
Ruyssen Ilse
2017

Hoewel door de EU-Turkije deal de Egeïsche route werd gesloten en er deze zomer ook opvallend minder aankomsten waren in Italië, geven trends in de onderliggende oorzaken van migratie aan dat de migratiedruk naar Europa in de komende decennia waarschijnlijk nog zal toenemen. Gecoördineerde EU-acties zijn nodig om het contraproductieve ‘beggar-thy-neighbor’-beleid door individuele regeringen te doorbreken. Het is onaanvaardbaar dat de problematiek naar de buurlanden wordt doorgeschoven. Ook het versterken van de samenwerking met derde landen is essentieel voor het beheer van toekomstige migratiestromen en de reductie van globale ongelijkheid.

 

EEN RECORDAANTAL ONTHEEMDEN

Het aantal mensen op de vlucht voor conflict, oorlog en vervolging is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Volgens cijfers van UNHCR, de VN-Vluchtelingenorganisatie, waren eind 2016 maar liefst 65,6 miljoen (1 op 113) mensen wereldwijd gedwongen ontheemd. Dit is het hoogste aantal sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. Een derde van de ontheemden zijn vluchtelingen die naar het buitenland zijn gevlucht en asielzoekers die in het buitenland internationale bescherming zoeken. De rest is op de vlucht binnen de eigen landsgrenzen.

De sterkste stijging werd geregistreerd tussen 2012 en 2015 en was vooral gestuurd door de burgeroorlog in Syrië. Maar de toename was ook te wijten aan andere conflicten in de regio, zoals in Irak en Jemen, evenals in landen in sub-Sahara Afrika waaronder Burundi, de Centraal-Afrikaanse Republiek, de Democratische Republiek Congo, Zuid-Soedan en Soedan. Meer dan de helft van de 17,2 miljoen vluchtelingen die onder de bevoegdheid van de UNHCR vallen (de 5,3 Palestijnse vluchtelingen worden hier buiten beschouwing gelaten) is afkomstig uit drie landen: Syrië, Afghanistan en Zuid-Soedan. Samen met Irak hebben deze landen dan ook het grootste aantal ontheemden. Volgens UNHCR vroegen in 2016 nogmaals 2,8 miljoen mensen wereldwijd asiel aan. De meeste van de nieuwe applicaties (722.400) werden ingediend in Duitsland, gevolgd door de Verenigde Staten (262.000), Italië (123.000) en Turkije (78.600).

De meerderheid van de vluchtelingen is jonger dan 18 jaar. In 2016 werden niet minder dan 75.000 asielverzoeken ingediend door kinderen - vooral uit Afghanistan en Syrië - die alleen reisden of van hun ouders gescheiden zijn. Dit zijn zorgwekkende cijfers gezien minderjarigen in ballingschap extra kwetsbaar zijn voor misbruik, verwaarlozing, geweld, uitbuiting of mensenhandel.

Men kan zich de vraag stellen waarom niet iedereen die leeft in conflictgebied op de vlucht slaat. De voornaamste reden is dat emigratie geld kost en toegang tot informatie vereist waardoor een vorm van zelf-selectie onder mogelijke migranten tot stand komt (Borjas, 1987). Heel wat migratiestudies wijzen hierbij op het belang van scholing en inkomen, maar ook minder tastbare kenmerken zoals ambitie, risicoaversie of bekwaamheid kunnen hierbij een rol spelen (McKenzie en Rapoport, 2010; Bertoli et al., 2013). Of dezelfde karakteristieken ook voor asielzoekers doorslaggevend zijn, is voorlopig nog onduidelijk. Recent onderzoek laat alleszins vermoeden dat dit het geval is. Een studie van UNHCR toonde aan dat 86% van de Syrische asielzoekers die in 2015 in Griekenland aankwamen een diploma secundair of universitair onderwijs hadden. De meesten waren studenten en vakkundigen, waaronder lesgevers, advocaten, artsen en IT-specialisten.

(..)

Ilse Ruyssen
Professor aan de Vakgroep Algemene Economie (UGent)

Samenleving en politiek, Jaargang 24, 2017, nr.07 (september), pagina 48 tot 54

asielcrisis - migratie - vluchtelingencrisis

Free business joomla templates
Ontwerp Amsab - Powered by Amsab helpdesk