Hopelijk neemt straks iemand een beetje Hockney mee naar de begrotingsgesprekken: kleur, verbeelding en vooral de moed om eindelijk echt te kijken.
De zopas overleden Britse kunstenaar David Hockney keek naar de wereld en weigerde haar grijs te laten worden. Zelfs tijdens de coronalockdown bleef zijn tuin in Normandië openbreken in kleuren, lijnen en koppige hoop. Zijn boodschap ging de wereld rond: ze kunnen de lente niet annuleren.
Mocht Hockney vandaag naar de Belgische politiek kijken, hij zou een eerste lijn trekken en vaststellen dat sommige dingen zelfs met de meest felle kleuren moeilijk op te vrolijken zijn. Een regering die tegelijk de koopkracht doet dalen, de werkloosheid doet stijgen en het begrotingstekort verder laat oplopen, verdient geen schilderij. Hoogstens een grijze vlek op een stuk nat karton.
De Nationale Bank stelt vast dat, ondanks alle grote woorden, stoere verklaringen en besparingen, het tekort verder oploopt. Aan het einde van de regeerperiode dreigt het groter te zijn dan aan het begin. Ze hebben de sociale zekerheid geviseerd, werkloosheidsuitkeringen afgepakt, de centenindex ingevoerd, de pensioenen afgebouwd, mensen bang gemaakt voor morgen … met als resultaat een groter begrotingsgat.
Proficiat. Werkelijk. Voor minder kregen kunstenaars in de jaren 1960 een eigen stroming. Begrotingsbeleid valt hier moeilijk nog in te herkennen. Abstract expressionisme met belastinggeld komt dichter in de buurt.
De regering-De Wever werd verkocht als 'orde op zaken'. Voor de mensen is het minder geestig
De regering-De Wever werd verkocht als 'orde op zaken'. De volwassenen zouden het land besturen, de sérieux zou terugkeren. Het blijkt een slechte grap. De mensen verliezen koopkracht. De werkloosheid stijgt. De inflatie piekt. De begroting ontspoort. De rente weegt zwaarder. De inkomsten vallen terug. Wie dacht dat dit goed bestuur was, heeft een merkwaardig gevoel voor humor.
Voor de mensen is het minder geestig. Hun winkelkar wordt duurder. Hun loon hinkt achterop. Hun energiefactuur blijft knagen. Hun uitkering wordt onzeker. Hun pensioen wordt een dreiging. Hun kinderen vinden moeilijker werk. Tegelijk krijgen ze te horen dat er nog harder moet worden ingegrepen. Dat voedt frustratie en wantrouwen. N-VA gaat achteruit. MR gaat achteruit. De andere drie coalitiepartners begrijpen blijkbaar nog altijd niet dat mensen geen ideologisch laboratorium zijn.
De Nationale Bank wijst ook op een inkomstenprobleem. Maar wie in dit land durft te zeggen dat ook aan de inkomstenzijde iets moet gebeuren, botst meteen op de rode lijnen van partijen die bijzonder creatief zijn wanneer het over besparingen bij anderen gaat, maar plots principieel worden zodra vermogen, grote winsten of fiscale achterpoortjes in beeld komen.
Rode lijnen. Hockney zou er meteen iets moois van maken. Maar in de Belgische politiek lijken rode lijnen vooral krijtstrepen op de stoep. Streng bewaakt wanneer gewone mensen erover struikelen. Wonderbaarlijk verdwenen wanneer de machtige vriendenkring passeert.
David Hockney zag de wereld anders. Hij bleef kijken. Urenlang. Naar de lente die terugkwam, ook toen de wereld dichtging
David Hockney zag de wereld anders. Hij bleef kijken. Urenlang. Naar een boom. Naar licht. Naar water. Naar de lente die terugkwam, ook toen de wereld dichtging. Zijn optimisme had niets naïefs. Het was verzet. Hij wist dat kijken een politieke daad kan worden.
Wie echt kijkt, ziet meer dan cijfers. Die ziet mensen. Deze regering kijkt niet. Ze projecteert. Een werkloze wordt een dossier voor sancties. Een gepensioneerde verandert in een kostenvraagstuk. Een werknemer verschijnt als loonkost. Een zieke belandt in de kolom 'controle'. Een vrouw in een kwetsbare situatie wordt meegesleurd in een ethische veldslag waarbij CD&V het blijkbaar nodig vindt om met woorden te gooien die meer thuishoren in een middeleeuwse biechtstoel dan in een parlementair debat.
De cijfers van de Nationale Bank zijn een alarmbel. Deze regering faalt niet omdat ze te weinig hard is. Ze faalt omdat ze verkeerd hard is. Hard voor wie bescherming nodig heeft. Zacht voor wie al ontsnappingsroutes bezit. Luid in morele debatten. Stil over fiscale rechtvaardigheid. Streng voor de burger. Slordig met het land.
Een land heeft kleur nodig. Zeker in moeilijke tijden. Kleur betekent hier meer dan een campagnebeeld of een decor achter een premier die ernstig kijkt. Kleur betekent sociale bescherming. Eerlijke fiscaliteit. Koopkracht. Publieke diensten. Respect voor vrouwen. Respect voor werknemers. Respect voor wie tijdelijk zonder werk zit. Respect voor wie zorg nodig heeft.
Hockney zou ons vermoedelijk aanraden om beter te kijken. Kijk naar de mensen. Kijk naar de hypocrisie. Kijk naar de schade
Hockney zou misschien nog één keer naar buiten kijken. Naar het licht op de bomen. Naar de kleuren die blijven komen, ondanks alles. Daarna zou hij ons vermoedelijk aanraden om beter te kijken. Kijk naar de mensen. Kijk naar de hypocrisie. Kijk naar de schade. Arizona probeert de factuur voor de zon door te sturen naar wie in de schaduw staat, maar de lente kunnen ze niet annuleren.